"Camerabewaking op zich is niets waard, het is slechts een deel van de veiligheidspolitiek"

Freddy Michiels
Security & Safety
Stéphane Bocqué
Didier Cornil
Peter Cremers
Tom Geldolf
Pierre Ketels
Henk Lievens
Wim Staessens
Paul Van Lerberghe
Koen Van Nylen
Dirk Wybou

België heeft geen al te beste reputatie op het vlak van veiligheid en beveiliging. Het Londense Centre for Retail Research deed in de periode tussen juli 2009 en juni 2010 een uitgebreid onderzoek naar de criminaliteit in winkels en verkooppanden. Uit de resultaten blijkt dat Belgen de grootste winkeldieven zijn van Europa. Een weinig benijdenswaardige reputatie. Van alle West-Europese handelaars lijden de Belgische de meeste schade door winkelcriminaliteit. Niet alleen door klanten of inbrekers maar ook wegens misbruiken door het eigen personeel of door administratieve fouten.

In de periode juli 2009 en juni 2010 werd de criminaliteit bij 22 distributeurs uit België en Luxemburg (goed voor 2.186 winkels) in statistiek gezet. De conclusie is verrassend, d.w.z. Belgische en Luxemburgse retailers leden maar liefst 843 miljoen euro verlies door winkelcriminaliteit. Dat is wel 2,1 procent minder dan een jaar eerder (toen was het nog 860 miljoen euro), maar het is alleszins nog altijd niets om fier over te zijn. Dit wil zeggen dat de winkelcriminaliteit elk gezin 206 euro per jaar kost, bedrag dat de winkels in hun kostprijzen moeten doorrekenen en waardoor onze consumptieprijzen hoger worden.

De onderzoekers stellen vier vormen van schade door winkeldiefstal vast: diefstal door klanten (51,4%), diefstal door eigen personeel (26,4%), schade als gevolg van interne fouten (16,7%) en schade door leveranciers. (5,5%). Volgens zelfstandigenorganisaties wordt 40 tot zelfs 50 procent van de winkelcriminaliteit niet aan de politie doorgegeven omdat de benadeelden ervan uitgaan dat de politie er toch niets kan (of wil) aan doen. 

Diefstal, ramkraak, overval, rooftocht en inbraak maken vandaag – jammer maar helaas – nog altijd deel uit van ons dagelijks leven. Dit zijn cijfers van winkelcriminaliteit. Cijfers van inbraken en diefstal in bedrijven zijn er (nog) niet beschikbaar, maar volgens experts is ook hier de kwaal constant sluipend aanwezig. Je kan je als bedrijfsleider dus maar beter doeltreffend beschermen tegen de boeven   Wat kunnen we er tegen doen?

We vroegen het aan een reeks experts uit de sector tijdens een ontbijt in de Martinushoeve in Halle/Zoersel. Gaven gevolg aan onze uitnodiging:.

  • Stéphane Bocqué (G4S)
  • Didier Cornil (G4S-Opleidingen)
  • Peter Cremers (Ecotax Beveiliging)
  • Tom Geldolf (Aseq)
  • Pierre Ketels (Argus Team)
  • Henk Lievens (Belinsec/Seris)
  • Wim Staessens (Taki)
  • Koen Van Nylen (Nauta)
  • Paul Van Lerberghe (Optimit)
  • Dirk Wybou (Metasafe)

Iedereen is het erover eens dat er zeer veel en efficiënte middelen bestaan om een bedrijf te beveiligen, maar al te vaak heerst nog het vermoeden dat het iedereen kan overkomen behalve jezelf. We wilden van ons panel weten hoe de toestand vandaag precies is, hoe we onze bedrijven maximaal kunnen beschermen en welke andere adviezen zij voor onze lezers nog in petto hebben.

VRAAG 1

Voelen de panelleden de heropbouw van de economische activiteiten? Heeft de crisis de interesse voor beveiliging doen verminderen? Kan er opnieuw gepraat worden over beveiliging, bewaking en bescherming?

Pierre Ketels: Ik stel vast dat velen onder de crisis geleden hebben of nog lijden maar er niet of zelden over communiceren. Voor vele bedrijven is beveiliging geen prioriteit tot ze er natuurlijk mee geconfronteerd worden. Veiligheid behoort voor weinigen tot de core business. Het is de voorbije maanden zo een beetje geparkeerd geweest, in de koelkast gestoken.

Henk Lievens: Mensen opleiden om zich beter te beschermen, een audit laten uitvoeren om de pijnpunten te kennen, het behoort inderdaad niet tot de core business van de meeste bedrijven, m.a.w. men vraagt wel prijs, maar geeft er de voorbije maanden zeer traag of helemaal geen gevolg aan.

Peter Cremers: De tendens vandaag is dat men zich degelijk wil voorbereiden zodat men snel kan overgaan tot de uitvoering van zodra ze er rijp voor zijn. De bedrijven informeren zich wel erg grondig, maar daar blijft het meestal bij.

Wim Staessens: De banken zijn momenteel ook helemaal niet meewerkend om aan de financiering van een veiligheidsdossier mee te werken. Particulieren daarentegen worden wel gemotiveerd om te investeren met het belastingvoordeel 50% van de investering met een maximum van € 690!

Koen Van Nylen: Dat klopt voor wat de markt van de ondernemingen betreft, maar op het vlak van particulieren is het toch anders. De particuliere markt heeft veel aan de crisis te danken, want de kranten staan regelmatig vol over diefstallen, inbraken enzovoorts en dat heeft zeker voor gevolg dat hoe langer hoe meer personen hun inboedel beter willen beschermen.

Stéphane Bocqué: Wij stellen helemaal geen achteruitgang vast in de particuliere markt. In 2007 en 2008 was ook de sector van het bedrijfsleven zeer goed. In 2009 werd er achteruitgang genoteerd of hooguit een stabilisatie. Dit jaar slabakken we wat. Inzake audit hebben wij meer opdrachten. Vroeger vroegen ze ons minder advies, vandaag wordt toch er wel zeer ernstig nagedacht en wil men doordachte keuzes maken.

Dirk Wybou: Banken stellen zich vandaag ten opzichte van verbouwingswerken inzake veiligheid, veel moeilijker op. We verliezen hierdoor klanten. Woningen beveiligen betekent tegenwoordig dat men meer geld moet uitgeven.

Wim Staessens: Wij krijgen driemaal zoveel aanvragen voor offertes dan vorig jaar. Dat bewijst toch dat de interesse er is.

Pierre Ketels: Wie met bedrijven werkt, die weet dat hij de beveiligingsverantwoordelijke niet meer moet overtuigen. Het is de directie van het bedrijf die moet overtuigd worden om budgetten vrij te maken voor hun veiligheid.

Wim Staessens: Het ligt toch al wat moeilijk als je bedrijven adviseert van meer preventief te werk te gaan. Meestal komen wij als het al te laat is.

Koen Van Nylen: Het is nochtans zeer belangrijk ook voor de toekomst van het bedrijf. Neem nog maar de brandbeveiliging. De jongste cijfers tonen aan dat 90 procent van de bedrijven die een zware brand meegemaakt hebben, binnen de drie jaar failliet gaan.

Henk Lievens: Ik ben ook preventieadviseur en kan bevestigen dat er momenteel zowel in veiligheid als beveiliging minder geïnvesteerd wordt. Dat heeft zowel met de preventie tegen inbraken als met het voorkomen van ongevallen in het verkeer te maken. Het geld wordt vandaag meer uitgegeven voor onmiddellijke behoeften.

Tom Geldolf: Ik vind dat de overheid hier toch wel wat waakzamer en eventueel strenger zou mogen optreden.

Wim Staessens: De subsidies bestaan maar zijn nog altijd minder bekend. De particulieren maken er meer gebruik van dan de bedrijven.

Dirk Wybou: De particulier betaalt gewoon en de bedrijven bekijken het in functie van het resultaat.

Stéphane Bocqué: De fiscale korting voor bedrijven is nochtans zeer belangrijk, de opbrengst is groter dan pensioensparen. Het zijn trouwens de fiscale voordelen die de markt gered hebben.

VRAAG 2

Dringen de verzekeringsmaatschappijen niet strenger aan op een betere beveiliging? Zij zijn toch de slachtoffers in de tweede lijn wanneer hun klanten een duidelijke polis hebben afgesloten?

Wim Staessens: De verzekeringsmaatschappijen zouden nog wat strenger mogen zijn. Daar bedoel ik mee dat wat ik soms zie op het terrein sterk te wensen overlaat en toch goedgekeurd wordt door verzekeringen.

Peter Cremers: Zij dekken zich altijd toch wel heel voorzichtig in. De verzekering stelt soms eisen  maar is daar niet altijd even duidelijk in.

Dirk Wybou: De klant ziet naar het geld en luistert naar de druk die hem door de verzekering opgelegd wordt, m.a.w. als je nog verzekerd wil zijn, moet je dit of dat doen.

Henk Lievens: Bedrijven zowel als particulieren moeten in geval van diefstal of brand hun inboedel kunnen bewijzen. Hoeveel bedrijven laten hun inboedelverzekering  regelmatig opwaarderen?

Tom Geldolf: Je kan je beter beveiligen om niet afhankelijk te zijn van de verzekering. Die vinden te dikwijls een rede om niet te moeten uitbetalen. Hoe is de ervaring van de panelleden met de gemeentelijke diensten, de techno preventieadviseurs van de gemeenten?

Wim Staessens: Redelijk goed, maar ik moet toegeven dat er ook knallers zijn die geen voeling hebben met de markt. Ze hebben zelf nog nooit een slot gezet maar ze geven wel advies hoe het moet gebeuren. Zo worden soms wel eens verkeerde signalen gegeven. Af en toe stel ik ook wel eens partijdigheid vast.

Koen Van Nyten: Ik ben onlangs gaan praten voor techno preventieadviseurs in Wallonië. De informatie rond normeringen zijn er onbekend.  Ze zijn daar nog steeds overtuigd dat het beter is om kluizen in te bouwen in de muur, terwijl deze techniek toch relatief voorbijgestreefd is. Immers, mensen blijven niet meer hun hele leven op dezelfde plaats wonen en daarenboven moet bij ingebouwde kluizen ook de architect en bouwheer ingelicht worden over de precieze locatie van de kluis.

VRAAG 3

Camerabewaking is vandaag een aanvaard en onbetwist gegeven dat zijn nut al herhaaldelijk bewezen heeft. Heeft er ondertussen ook een evolutie plaats gehad in de verfijning van de apparatuur en de gebruiksvriendelijkheid? Wat kunnen de huidige toestellen meer dan pakweg vijf jaar geleden? Zijn er wettelijke beperkingen in het gebruik van camerabewaking?

Tom Geldolf: Alles is vanzelfsprekend beter geworden en kost minder. De evolutie in toepassingsmogelijkheden en de kwaliteit gaat zeer snel. Het belangrijkste is  “de juiste   camera voor de juiste toepassing ,op de juiste plaats”. Dit is het belangrijkste voor  bruikbare beelden. De kwaliteit van de beelden is altijd goed geweest en wordt alsmaar beter en beter. Je moet de klanten overtuigen van het nut.  Van zodra je uitpakt met de cijfers van de statistieken, heb je zeker hun aandacht. Bedrijven moeten weten dat meer dan 50 procent van de diefstallen gebeurt door de klanten maar toch ook 26 procent door de eigen personeelsleden. Dat zijn toch belangrijke signalen.

Henk Lievens: Men verwacht soms te veel van de camera. Het is maar één van de preventieve maatregelen in een veiligheidsbeleid en daardoor zijn de verwachtingen van de gebruiker dikwijls te hoog. Je kan met de beelden ook niet altijd iets doen.  De camerawet van 21 maart 2007 legt alles goed vast. Ook de wet op de privacy beschermt elk individu en legt de beelden van de camerabewaking ook enigszins aan banden.

Stéphane Bocqué: Er worden hoe dan ook meer en meer camera’s geplaatst in ons land. Dat is een feit. En de camera’s worden altijd maar beter, leveren zelfs beelden in HD op. Je moet werken met installaties die uitgebreid kunnen worden zodat je de evolutie kan volgen. Camerabewaking op zich is niets waard, het is slechts een deel van de veiligheidspolitiek, een deel van het geheel. De tendens is dat camera’s aangesloten worden op een meldkamer, dat de camera’s van op afstand bediend kunnen worden via een toegangscontrole. Er zijn ondertussen al sprekende camera’s, die op afstand beheerd kunnen worden.

Paul Van Lerberghe: Het beheer van het cameranetwerk is zeer belangrijk. Je moet nu op een voorval zeer veel sneller kunnen reageren.

Koen Van Nylen: Een camera alleen is inderdaad niet zaligmakend. Stel nu dat ik 10.000 euro op tafel leg en ik zet er camera’s op en zelfs een gesofisticeerd alarmsysteem, dan zullen ze toch enkel de diefstal kunnen registreren en niet voorkomen. Het is het samengaan van een degelijk bewakingssysteem en een brandwerende en/of braakwerende kluis die een verhoogde veiligheid kunnen waarborgen.

Peter Cremers: De huidige generatie camera’s kunnen ’s nachts bewakers vervangen.

Pierre Ketels: Om ontgoochelingen bij de klant te voorkomen is het steeds belangrijk om de juiste perceptie van deze klant te bekomen. Hieraan kan je dan alle wettelijke, technische en operationele kennis toevoegen.

Paul Van Lerberghe: Je kan een directie van een bedrijf alleen overtuigen via een verslag van een studiebureau dat grondig onderbouwd is op het vlak van alle risico’s en hun bijpassende maatregel in een economisch kader. Een studiebureau dat luistert naar de wensen van de klant kan een perfecte strategie en infrastructuur voorstellen. Belangrijk is dat het beveiligingsplan in een economisch kader moet geplaatst worden . Wij onderzoeken de pijnpunten op basis van risico’s en opportuniteiten en niet op basis van producten. Het is heel belangrijk dat mensen goed opgeleid zijn om de apparaten ook efficiënt te kunnen bedienen en beheren.

Stéphane Bocqué: Het probleem van de mensen is dat de moderne veiligheid een grote kennis vereist van de klant en van de risico’s die de klant loopt. Het doel van een bedrijf moet zijn: minder verliezen noteren door een performante beveiliging.

Henk Lievens: Je moet altijd eerst een risicoanalyse maken, een plan van aanpak hebben voor wat je gaat doen als er iets mis loopt. Een veiligheidsadviseur moet zorgen voor een noodplan. In een audit komt dit tevoorschijn. De mens is belangrijk. Meer advies is niet genoeg, je moet een globaal plan hebben. Ik zou het geheel van deze maatregelen safecurity willen noemen, een samentrekking van safety en security.

Dirk Wybou: Elke gemeente geeft een ander advies. De politie zou een autoriteit moeten zijn op dit vlak maar is niet altijd mee.

VRAAG 4

Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft de voogdij over de veiligheidssector. Om veiligheidsadvies te verlenen heeft men in principe een certificaat nodig. Wordt dit streng toegepast en bewaakt?

Paul Van Lerberghe: De overheid zou een lijst van onafhankelijke gecertificeerde adviseurs ter beschikking moeten hebben voor wie er om vraagt, zodat men een duidelijk onderscheid kan maken tussen product gerelateerd advies en onafhankelijk advies, vertrekkend vanuit de organisatie.

Stéphane Bocqué: De wet Tobback is duidelijk voor wat betreft de certificaten. Er zijn verschillende certificaten nodig, bv. voor wie een meldkamer wil hebben, voor bewaking enz. Het advies van een vakman is wel belangrijk. Een installateur kan op zijn vakgebied advies verlenen terwijl een gespecialiseerd adviesbureau dit kan doen voor een globaal plan, op voorwaarde dat het onafhankelijk is.

Paul Van Lerberghe: Er is een onderscheid tussen een adviesbureau en een installateur. Ieder zou zijn sector meer moeten promoten, want in feite zijn we allemaal redelijk onbekend.

Pierre Ketels: Het is steeds de bedoeling van het ministerie dat mensen minder risico’s lopen door te werken met erkende/vergunde bedrijven en hierdoor een betere keuze kunnen maken.

VRAAG 5

Hoe staat het vandaag met de aanvoer van nieuwe talenten, nieuwe bedrijven of nieuwe medewerkers in de veiligheidssector? Hoe staat het met de opleiding van veiligheidsagenten of bewakingsagenten? Is er nog steeds voldoende aanvoer van nieuwe krachten of is er eerder een overaanbod vandaag?

Wim Staessens: Dat is een nachtmerrie. Voor totaalbeveiliging vinden ze alles moeilijk. Ik stel vast dat het enthousiasme en de betrokkenheid vaak ontbreekt.

Henk Lievens: Ik kan dit alleen maar beamen, men voelt zich niet meer betrokken bij de opdracht in vergelijking met vroeger. Ik heb al kandidaten over de vloer gehad die bij het eerste gesprek al melden dat ze onder de 5.000 euro niet wensen te beginnen.

Dirk Wybou: Het is een mentaliteitsprobleem dat gevormd wordt door de opvoeding en het verwachtingspatroon. Het heeft niet alleen met onze sector te maken, het is een algemeen maatschappelijk probleem.

Stéphane Bocqué: Wij hebben dit jaar al 500 nieuwe mensen aangeworven en zitten ondertussen al met een bestand van 5.000 medewerkers. En toch is het een knelpuntberoep. Het wordt jaar na jaar moeilijker om de geschikte mensen te vinden. De taak van de mensen is veranderd. Er wordt van de medewerkers ondertussen ook sociale vaardigheid verwacht. Vroeger moesten ze veelal ‘s  avonds en ’s nachts werken, nu moeten ze ook overdag werken tijdens de openingsuren van winkels of bedrijven en moeten ze dus veel socialer zijn. Het probleem is ook dat een grotere flexibiliteit verwacht wordt. Om je een idee te geven: 47% van de markt zit in Brussel, 37% in Vlaanderen en 16% in Wallonië.

Pierre Ketels: Als je dan eindelijk een witte raaf hebt gevonden, dan moet je hem nog met van alles gaan motiveren om hem te kunnen houden, wat niet evident is. Dit vergt zeker heel wat professionele inspanning voor het bedrijf, maar doe je dit niet, dan staan er andere onaangename verrassingen te wachten.

Henk Lievens: Bewakingsagenten hebben verplicht 132 uren opleiding. De opleiding van de mensen is een belangrijk onderdeel. Je mag best rekenen dat dit een maandloon kost als investering per medewerker.

Didier Cornil: Wij zijn erkend als instituut door het ministerie van Binnenlandse Zaken om deze cursussen te geven . Vroeger namen wij de examens zelf af, tegenwoordig is dit Selor die de examens moet afnemen. Selor is ook het bedrijf dat de examens van de ambtenaren afneemt. We hebben een specifiek woordenboek uitgegeven met een overzicht van alle termen die in onze sector gebruikt worden.

Henk Lievens: Nu wordt er ook al opleiding gegeven voor bewakingsagenten in de scholen. Het 7de specialisatiejaar veiligheidsberoepen TSO, die gelijklopen met de voorbereidende opleiding van politieagent en brandweerman bijvoorbeeld.

Laat onze lezers de nodige lessen trekken uit dit overzicht van de beveiligingsmarkt. De statistieken bewijzen dat veiligheid en beveiliging zeer belangrijk geworden is. Je kan je beter preventief beschermen dan het slachtoffer worden van de criminelen.

Interview: Freddy Michiels
Foto’s: Luc Peeters/Pixelshop

Webdesign Desk02